Powiat wołowski, gmina Wińsko

(nazwa niemiecka Seifrodau, Kreis Wohlau)

 

 

Zabytki w Rudawie

Do rejestru zabytków nie wpisano żadnego obiektu w Rudawie. W ewidencji zabytków znajdują się dom mieszkalny - dawna szkoła (nr 1), dom mieszkalny (nr 34) oraz zespół dworski: pałac (ruina), stodoła (ruina), spichlerz, owczarnia (obecnie obora), owczarnia (obecnie chlewnia), stajnia (obecnie obora).

 

Rudawę wzmiankowano w 1427 r. jako Seyfridaw. W 1787 roku właścicielem miejscowości był hrabia von Dyherrn. Według opisu Rudawy znajdowały się w niej dwa folwarki i pałac. W 1830 roku dobra rycerskie należały do rotmistrza von Werdertz. W wiosce wzmiankowano folwark. W 1840 r. majątek za 30381 talarów reńskich nabył porucznik von Lekow. W jego rękach posiadłość pozostała przynajmniej do 1845 roku, kiedy to w opisie Rudawy wymieniono po raz kolejny pałac i folwark. W 1872 roku majątek należał Heinricha von Salich z Kosinowa w powiecie trzebnickim (in Koschnöwe Kreis Trebnitz). Folwark dzierżawił Süssenbach. W 1885 roku Alwin Süssenbach wykupił włości, które wraz z folwarkiem Isoldenort (Gołaszów) w 1894 roku liczyły 361ha, w tym 284ha pól uprawnych, 44ha łąk, 19ha lasów, 14ha dróg, podwórzy gospodarczych i innych użytków. W 1912 roku właścicielem dóbr był Rudolph Süssenbach. Powierzchnia włości wynosiła 361ha, w tym 284ha pól uprawnych, 44ha łąk, 19ha lasów, 14ha ogrodu, dróg, podwórzy gospodarczych i innych użytków. Przed 1937 rokiem rodzinne dobra zostały podzielone. Właścicielem majątku w Rudawie (165,7ha, w tym 103,4ha pól uprawnych, 23,4ha łąk, 4,2ha pastwisk, 26ha lasów, 2,7ha parku i ogrodu, 6ha dróg, podwórzy gospodarczych i innych użytków.) był Landwirt Hellmuth Süssenbach. Z kolei folwark Gołaszów (Hof Isoldenort) należał do Hansa Gerharda Süssenbacha. Powierzchnia jego włości wynosiła147ha, w tym 118,5ha pól uprawnych, 18ha łąk, 9,5ha lasów, 3ha ogrodu, 8ha dróg, podwórzy gospodarczych i innych użytków. Po zakończeniu drugiej wojny światowej dobra rodziny Süssenbach przejęło państwo polskie. Folwark w Rudawie wraz z rezydencją przekazano w zarząd Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu Brzózki. Po upadku PGR-u w latach 90. XX wieku zabudowania znalazły się w gestii Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W 2008 roku pałac był już w ruinie. Jak pokazują zdjęcia i mapy na portalu http://geoportal.gov.pl/ jeszcze niedawno istniała część zabudowań gospodarczych folwarku. Obecnie pozostał spośród nich tylko spichlerz. Z rezydencji przetrwały jedynie piwnice zasypane gruzem i śmieciami.

Źródło: http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/?gpmap=gp0&actions=acShowWgButtonPanel_kraj_ORTO (dostęp: 6.08.2016r.)

Źródło: http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/?gpmap=gp0&actions=acShowWgButtonPanel_kraj_ORTO (dostęp: 6.08.2016r.)

 

Rudawa przed drugą wojną światową

Źródło: http://dolny-slask.org.pl/903219,foto.html?idEntity=506529 (dostęp: 6.08.2016r.)

 

Nieistniejący pałac

Rezydencję w Rudawie wzmiankowano po raz pierwszy w 1787 roku. Prawdopodobnie barokowy pałac został ufundowany w XVIII wieku. O historii i zagładzie zabytku niewiele wiadomo. Zachowała się jedna przedwojenna widokówka, na której widoczny jest pałac. Był to budynek murowany z kamienia i cegły, potynkowany, założony na rzucie prostokąta, podpiwniczony, dwukondygnacyjny, z częściowo użytkowym poddaszem, nakrytym dachem czterospadowym z powiekami. Dłuższe elewacje przypuszczalnie były siedmioosiowe, a krótsze trzyosiowe. Przynajmniej część elewacji ozdabiało boniowanie.

Zespół dworski w Rudawie to przykład totalnej zagłady. Wycięto park, zniszczono ogród, zrujnowano i zburzono zarówno rezydencję jak i zabudowania gospodarcze folwarku. Dziś o tym majątku przypomina jedynie spichlerz i dziwny symetryczny pusty plac wśród zabudowań wsi, szczególnie dobrze widoczny na zdjęciach satelitarnych.

Rudawa położona jest około 15 kilometrów na północ od Wołowa. Z miasta najlepiej wyjechać DK339 (ul. Rawicka) w kierunku Żmigrodu. W miejscowości Pełczyn z tej trasy trzeba skręcić w lewo w lokalną drogę prowadzącą do Rudawy przez Smogorzówek i Smogorzów Wielki. Pozostałości zespołu dworskiego znajdują się na północnym krańcu Rudawy, na prawo od głównej drogi. Samochód można zaparkować na poboczu drogi, w miejscu nieistniejącego folwarku.

Damian Dąbrowski,

Sierpień 2016r.

 

Joomla templates by a4joomla