Powiat wołowski, gmina Wińsko, przysiółek

(nazwa niemiecka Wanglewe, w latach 1936-1945 Steindorf, Kreis Wohlau)

 

 

Zabytki w Węglewie

Do rejestru zabytków nie wpisano żadnego obiektu w Węglewie. W ewidencji zabytków znajduje się stodoła (nr 2) oraz zespół dworski: dwór (ruina), stajnia, trzy obory, dwie stodoły, oficyna (obecnie budynek mieszkalny nr 10) i park dworski.

 

W 1787 roku w Węglewie wzmiankowano folwark. Właścicielem posiadłości był von Roth. Przed 1830 rokiem majątek należał do Ober-Amtmanna Böhnischa. W opisie miejscowości z 1830 roku ponownie wymieniono folwark. Z kolei w 1845 roku właścicielem dóbr był Ludwig Somme. W Węglewie znajdował się folwark, brak natomiast wzmianki o siedzibie pańskiej. W 1872 roku posiadłość w Węglewie należała do Friedricha Schönebecka z Brzózki w powiecie wołowski (in Dittersbach). Przed 1894 rokiem włości znalazły się w rękach Pani Elisabeth Mende, z domu Baum. Ich powierzchnia wynosiła 170ha, w tym 125ha pól uprawnych, 18ha łąk, 18ha lasu, 9ha dróg, podwórzy gospodarczych i innych użytków. W 1903 roku majątek nabył Richard Martin wymieniany w księgach adresowych dotyczących Węglewa do 1937 roku. W 1912 roku posiadłość Richarda Martina liczyła 180ha, w tym 147ha pól uprawnych, 15ha łąk, 15ha lasu, 3ha parku, ogrodu, dróg, podwórzy gospodarczych i innych użytków. W 1937 roku włości były nieco mniejsze – ich powierzchnia wynosiła 166ha, w tym 135ha pól uprawnych, 8ha łąk, 14ha pastwisk, 2ha lasu, 2ha ogrodu, 5ha dróg, podwórzy gospodarczych i innych użytków. Po zakończeniu drugiej wojny światowej majątek przejęło państwo polskie. Brak informacji źródłowych o losach zabudowań po 1945 roku. Według mieszkańców miejscowości budynki były użytkowane przez Państwowe Gospodarstwo Rolne. Pałac pełnił funkcje administracyjne i mieszkalne. Zabytek został porzucone i doprowadzony do ruiny w latach 90. XX wieku.

Niestety brak dostępu do źródeł uniemożliwia przedstawienie wyglądu rezydencji przed 1945 rokiem. Pałac prawdopodobnie został wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku. Budynek murowany z cegły, z użyciem kamienia, potynkowany, założony na planie prostokąta, podpiwniczony, parterowy, zapewne posiadał przynajmniej częściowo użytkowe poddasze, nakryte dachem dwuspadowym. Fasada (elewacja północna) siedmioosiowa, z centralnym głównym wejściem. Na osi elewacji tylnej wydatny kwadratowy ryzalit i dodatkowe wejście do budynku. Do dziś z pałacu przetrwały sklepione piwnice i mury obwodowe. Zachowana część obramień wokół otworów okiennych. Zrujnowane wnętrza posiadały układ dwutraktowy.

Pałac otacza zaniedbany park krajobrazowy. Na północ od parku znajdują się zabudowania mieszkalne i gospodarcze dawnego folwarku. Większość z nich nie jest użytkowana.

Węglewo to obecnie przysiółek wioski Białawy Małe. Przysiółek położony jest około 20 kilometrów na północ od Wołowa. Z miasta najlepiej wyjechać DK339 (ul. Rawicka) w stronę Strupiny. Z tej trasy w Pełczynie trzeba skręcić w lewo w lokalną drogę prowadzącą w kierunku północnym przez kolejne wioski: Smogorzówek, Smogorzów Wielki, Rudawę, Brzózkę. Węglewo znajduje się na wschód od tej drogi, przed miejscowością Morzyna. Większość zabudowań tej niewielkiej osady tworzą budynki pofolwarczne.

Damian Dąbrowski,

Sierpień 2016r.

 

 

Joomla templates by a4joomla